اظهارنامه مالیاتی چیست؟ | آموزش تهیه و تکمیل اظهارنامه مالیاتی و تحریر دفاتر قانونی (حقیقی و حقوقی)
امور مالی و مالیاتی در هر شرکت یا بنگاه اقتصادی، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت مالی سازمان دارد. اجرای دقیق قوانین مالیاتی و تنظیم صحیح اظهارنامه مالیاتی از بروز جرایم و مشکلات حقوقی جلوگیری میکند. در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم که اظهارنامه مالیاتی چیست، چه کسانی باید آن را تهیه کنند و مراحل تنظیم و ارسال آن چگونه است.
اظهارنامه مالیاتی چیست؟
اظهارنامه مالیاتی نوعی کارنامه مالی سالانه است که اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مالیات موظفاند آن را به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه دهند. هدف از این کار، محاسبه دقیق مالیات بر اساس سود و زیان واقعی شرکت یا فرد است.
از سال ۱۳۹۱، ارسال اظهارنامه بهصورت الکترونیکی انجام میشود و دیگر نیازی به تهیه فرمهای کاغذی نیست. مودیان با ورود به سامانه سازمان امور مالیاتی کشور میتوانند اطلاعات خود را وارد کرده و کد رهگیری دریافت کنند.
سال مالیاتی چیست؟
سال مالیاتی یک دوره ۱۲ ماهه است که از ۱ فروردین تا ۲۹ اسفند هر سال ادامه دارد.
در شرکتهایی که سال مالی طبق اساسنامه با این بازه متفاوت است، سال مالی شرکت ملاک محاسبه مالیات خواهد بود.
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی
مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای اشخاص حقوقی و حقیقی معمولاً تا ۳۱ تیر ماه هر سال است.
اما شرکتهایی که سال مالی متفاوتی دارند، باید حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالی خود اظهارنامه را ارسال کنند.
عدم ارسال اظهارنامه چه پیامدی دارد؟
اگر مودیان از ارسال اظهارنامه خودداری کنند:
-
تمام معافیتها و بخشودگیهای مالیاتیشان از بین میرود.
-
مالیات آنها بهصورت علیالرأس محاسبه میشود؛ یعنی ممیزان مالیاتی بر اساس حدس و قرائن، مالیات را تعیین میکنند.
-
جریمهای معادل ۳۰ درصد مالیات متعلقه برایشان اعمال میشود (طبق ماده ۱۹۲ قانون مالیاتهای مستقیم).
روشهای تعیین مالیات
روش اول: خوداظهاری
در این روش، مودی میزان سود و زیان خود را اعلام میکند و بر اساس همان اطلاعات، مالیات محاسبه میشود.
این روش در بیشتر کشورها متداول است و برای مودیان نیز بهصرفهتر است.
روش دوم: علیالرأس
اگر اظهارنامه ارائه نشود یا اطلاعات آن نادرست باشد، سازمان امور مالیاتی خودش سود و زیان را تعیین میکند. معمولاً مالیات محاسبهشده در این حالت بیشتر است.
چه کسانی موظف به ارائه اظهارنامه مالیاتی هستند؟
-
کلیه اشخاص حقیقی فعال در ایران که معاف از مالیات نیستند.
-
تمام شرکتها و اشخاص حقوقی فعال در کشور.
-
اشخاص ایرانی مقیم خارج از کشور با درآمد داخلی.
-
اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی دارای درآمد از ایران.
افرادی که معاف هستند:
-
شهرداریها و نهادهای وابسته به دولت
-
وزارتخانهها و موسسات دولتی
-
شرکتهای تعاونی دانشآموزی و دانشجویی
-
کارگران، صیادان و عشایر
مدارک مورد نیاز برای تکمیل اظهارنامه مالیاتی
برای تنظیم اظهارنامه، مدارک زیر لازم است:
-
اساسنامه و آخرین تغییرات شرکت
-
اجارهنامه یا سند محل فعالیت
-
شناسنامه و کارت ملی اعضای هیئتمدیره
-
ترازنامه و صورت سود و زیان سال مالی
-
گردش حساب بانکی شرکت
-
قراردادهای رسمی با اشخاص حقیقی یا حقوقی
-
مدارک پرداخت مالیات و بیمه
-
کارت بازرگانی (در صورت وجود)
-
کد کاربری و رمز عبور سامانه مالیاتی
مراحل ثبتنام و ارسال اظهارنامه الکترونیکی
مرحله اول: پیشثبتنام الکترونیک
ورود به سامانه و ثبت اطلاعات پایه شرکت و شماره تماس معتبر.
مرحله دوم: صحتسنجی اطلاعات
اطلاعات واردشده بررسی و در صورت مغایرت، پیامک اصلاح ارسال میشود.
مرحله سوم: دریافت کد کاربری و رمز عبور
پس از تایید، اطلاعات کاربری از طریق پیامک ارسال میشود.
مرحله چهارم: ثبتنام الکترونیکی
ورود به سامانه با کد کاربری و تکمیل اطلاعات اقتصادی شرکت.
مرحله پنجم: اعتبارسنجی و ارسال اظهارنامه
پس از تایید نهایی، اظهارنامه الکترونیکی ثبت شده و کد رهگیری دریافت میکنید.
نکات مهم در هنگام ارسال اظهارنامه
-
از مشاوران مالی و حسابداران مجرب استفاده کنید.
-
اطلاعات حسابهای بانکی را دقیق وارد کنید.
-
اظهارنامه انحلال شرکت باید حداکثر تا ۶۰ روز پس از تعطیلی ارسال شود.
-
در حفظ کد رهگیری دقت کنید؛ این کد برای پیگیری ضروری است.
-
تمامی فیلدهای ستارهدار سامانه باید تکمیل شوند.
-
قبل از ارسال نهایی، اطلاعات را بازبینی و ویرایش کنید.
مزایای ارسال بهموقع اظهارنامه مالیاتی
-
بهرهمندی از بخشودگیها و جوایز خوشحسابی
-
جلوگیری از اعمال مالیات علیالرأس
-
افزایش اعتبار مالی و بانکی شرکت
-
تسهیل فرآیند دریافت وام یا شرکت در مناقصات
مهلت اعتراض و اصلاح اظهارنامه
مودیان میتوانند تا ۳۰ روز پس از ارسال اظهارنامه نسبت به اصلاح یا رفع نقص آن اقدام کنند (طبق ماده ۲۲۶ قانون مالیاتهای مستقیم).
همچنین اداره دارایی موظف است حداکثر تا ۱۲ ماه پس از تسلیم اظهارنامه نسبت به بررسی و صدور برگ تشخیص مالیات اقدام کند.
جمعبندی
اظهارنامه مالیاتی، نه فقط یک فرم اداری بلکه سند اعتبار مالی کسبوکار شماست. اگر بهدرستی تنظیم و در موعد مقرر ارسال شود، از جریمهها، اختلافات و دردسرهای اداری جلوگیری میکند.
برای تنظیم اصولی اظهارنامه مالیاتی و تحریر دفاتر قانونی، همکاری با کارشناسان مالی خبره و آشنا به قوانین روز، بهترین تصمیم است.
